Początek

Wspólnota Anonimowych Alkoholików, dla wielu to fenomen XX i XXI wieku, jest zjawiskiem wręcz zadziwiającym. Przekonani są o tym niepijący alkoholicy, co zrozumiałe, ale twierdzą tak również ludzie, nie mający osobiście problemu alkoholowego, którzy mieli okazję bliżej poznać zasady AA, a przede wszystkim skuteczność programu Anonimowych Alkoholików.

Początków idei samoorganizowania się alkoholików należałoby doszukiwać się w połowie wieku XIX, kiedy to w Stanach Zjednoczonych , w mieście Baltimore powstało Stowarzyszenie im. Jerzego Waszyngtona (Washingtonian Society – 1840 r.). Początkowo jego członkami byli wyłącznie alkoholicy, którzy próbowali sobie wzajemnie pomagać. Z czasem Stowarzyszenie podjęło dodatkowe działania, związane ze zmianą amerykańskich obyczajów w dziedzinie picia alkoholu, a niektórzy członkowie Stowarzyszenia zaczęli zajmować się również innymi problemami społecznymi oraz polityką (m.in. zaangażowali się w walkę o zniesienie niewolnictwa). W szeregach Stowarzyszenia coraz częściej można było spotkać działaczy politycznych i społecznych, zarówno alkoholików jak i niealkoholików. Wprawdzie w pewnym okresie liczba członków przekroczyła 100.000 osób, jednak ze względu na poszerzenie zakresu zainteresowań Stowarzyszenie utraciło wkrótce zdolność pomagania alkoholikom. To doświadczenie wykorzystane zostało później przez AA podczas tworzenia Tradycji Anonimowych Alkoholików (Tradycja 6: „Grupa AA nie powinna popierać, finansować ani użyczać nazwy AA żadnym pokrewnym ośrodkom ani jakimkolwiek przedsiębiorstwom, ażeby problemy finansowe, majątkowe lub sprawy ambicjonalne nie odrywały nas od głównego celu” i Tradycja 10: „Anonimowi Alkoholicy nie zajmują stanowiska wobec problemów spoza Wspólnoty, ażeby imię AA nie zostało uwikłane w publiczne polemiki”).

W ostatnich latach XIX wieku, za sprawą luterańskiego pastora z Pensylwanii – dr Franka Buchmana, powstała w Anglii „Chrześcijańska Wspólnota Pierwszych Wieków” (First Century Christian Fellowship). Z niej wyłoniła się w 1908 roku tzw. Grupa Oxfordzka, która postawiła sobie za cel odnowienie tego co, zdaniem jej członków, stanowiło podstawową istotę chrześcijaństwa z I wieku n.e. Na uwagę zasługuje fakt, że w Grupie tej obowiązywała m.in. zasada czterech absolutów tj. absolutnej uczciwości (w stosunku do siebie i innych, w słowach, czynach i myślach), absolutnej stałej gotowości do pomagania innym, absolutnej czystości (ciała, umysłu i zamierzeń) oraz absolutnej miłości (do Boga i do bliźniego, takiej jak do siebie samego). Część zasad obowiązujących w Grupach Oxfordzkich została w późniejszym czasie wykorzystana podczas tworzenia Programu Dwunastu Kroków Anonimowych Alkoholików. Warto wiedzieć, że ok. roku 1940 Grupy Oxfordzkie zmieniły nazwę na Re-Armament Movement (Ruch Moralnego Przezbrojenia, Ruch Ponownego Uzbrojenia Moralnego) i miejscami funkcjonują do dziś.

Za początek Wspólnoty Anonimowych Alkoholików uważa się 1935 rok. W Grupie Oxfordzkiej, w miejscowości Akron (Ohio, USA) spotkało się dwóch „beznadziejnych” alkoholików – makler giełdowy Bill W. (William Griffith Wilson, 1895-1971) oraz chirurg dr Bob (Robert Halbrook Smith, 1879-1950). Obaj próbowali różnych kuracji, kilkakrotnie przebywając w szpitalach. Szukali pomocy w różnych instytucjach terapeutycznych, samopomocowych, także w Grupach Oksfordzkich, stawiając sobie za cel m.in. pomoc rozbitkom życiowym. Bezskutecznie. Wydawało się rzeczą pewną, także dla nich samych, że nie ma już ratunku. Przypadkiem poznając się stwierdzili zadziwiający fakt: gdy jeden z nich usiłuje pomagać drugiemu, efektem jest trzeźwość. Żyjąc swoim życiem, próbowali pomagać innym alkoholikom. I co ciekawe, jeżeli nawet ludzie, którym ofiarowali pomoc, nie chcieli jej przyjąć – pomagający czuli, iż im samym wysiłek się opłaca. W każdym bowiem przypadku ten, kto chciał pomagać, zachowywał trzeźwość, jeżeli nawet jego „podopieczny” pił dalej. Po pewnym czasie było ich już kilkudziesięciu niepijących alkoholików. Czyżby zdarzył  się cud? Trudno się dziwić, że tych kilkudziesięciu niepijących uważało, że tak.
Leczenie alkoholików nie zaczęło się od spotkania Billa i Boba. Zanim do niego doszło – przeszli oni praktycznie wszystkie dostępne, stosowane wówczas, formy leczenia alkoholików. Oczywiste również jest to, że Bill i Bob nie wymyślili stworzonym przez siebie programie zdrowienia AA wszystkiego od nowa. Wykorzystali w genialny sposób metody i doświadczenia wspaniałych lekarzy i duchownych, których wcześniej spotykali na swojej drodze trzeźwienia. Przenieśli do programu AA niektóre elementy programu samopomocowego czy elementy programu duchowego Grup Oksfordzkich oraz innych ruchów trzeźwościowych. A przede wszystkim w fenomenalny sposób wykorzystali własne doświadczenia w pracy z innymi alkoholikami. Obowiązujące obecnie zasady AA powstawały latami, w wyniku burzliwych dyskusji, często metodą prób i błędów.
Program AA będący rezultatem wspólnego doświadczenia oraz wspólną drogą do rozwiązania problemu alkoholowego przedstawiono w książce Anonimowi Alkoholicy. Wydrukowano ją w 1939 roku na grubym papierze. W rezultacie pierwsze wydanie okazało się tomiskiem tak opasłym, iż szybko stało się znane jako Wielka Księga. Dzisiaj jej sprzedaż przekroczyła 30 000 000 egzemplarzy, została przetłumaczona na 58 języków.

Za datę powstania Wspólnoty Anonimowych Alkoholików (AA) uznany został dzień 10 czerwca 1935 r. W lutym 1940 r. otwarte zostało w Nowym Jorku pierwsze biuro Światowej Służby AA, w którym na koniec 1941 roku zarejestrowanych już było 8 tysięcy członków . W 1953 r. Wspólnota AA liczyła ok. 5 tys. grup i ok. 111 tys. uczestników, a w 1988 r. prawie 1,7 miliona uczestników w ponad 83 tysiącach grup. W połowie lat 90 Wspólnota AA liczyła ponad 2 mln. uczestników, w ponad 96 000 grup w 141 krajach. Obecnie, ponad 80 lat od powstania, Wspólnota Anonimowych Alkoholików działa w 180 krajach na wszystkich kontynentach. W 116 000 grup AA, każdego tygodnia, spotyka się ponad 2 000 000 Anonimowych Alkoholików.

W 1955 r. zatwierdzono godło AA, którym jest koło z wpisanym weń trójkątem. Koło oznacza ogólnoświatową Wspólnotę AA a poszczególne boki trójkąta symbolizują wyzdrowienie, jedność i służbę.

 

 

Podstawowe pozycje literatury AA to tzw. Wielka Księga („Anonimowi Alkoholicy”), która doczekała się przekładu na 32 języki (dostępna jest także w alfabecie Braille’a), „Dwanaście Kroków i Dwanaście Tradycji” oraz „Życie w trzeźwości”. Od 1944 roku wydawane jest w Stanach Zjednoczonych pismo Grapevine, które od 1986 roku jest międzynarodowym miesięcznikiem Anonimowych Alkoholików. Jednym z pierwszych autorów pisujących do Grapevine był Bill W., który opublikował w nim ponad 150 artykułów. Od 1995 roku Grapevinewychodzi również w języku hiszpańskim i nosi tytuł La Vina. Polskim odpowiednikiem Grapevine jest „Zdrój” (w 1985 roku ukazał się pierwszy numer pisma „Ruch Animowych Alkoholików”, które połączyło się z powstałym rok później biuletynem AA „Zdrój”) .

Warto też wiedzieć, że od 1997 roku dostępna jest w internecie, w trzech wersjach językowych (angielskiej, hiszpańskiej i francuskiej), oficjalna strona AA autoryzowana przez Biuro Usług Ogólnych AA w Nowym Jorku (www.alcoholicsanonymous.org). W styczniu 2000 roku uruchomiono, autoryzowaną przez Biuro Usług Ogólnych AA, stronę internetowa polskiej Wspólnoty AA (www.anonimowi-alkoholicy.org.pl).

Dwie, pierwsze w Polsce, grupy AA powstały w Poznaniu w połowie lat 70, trzecia w Będzinie, a czwarta w Warszawie w 1980 roku. Obecnie spotyka się na terenie całego niemal kraju około 2000 grup Anonimowych Alkoholików. Od 1995 roku obsługą Wspólnoty AA zajmuje się Fundacja Biura Służby Krajowej AA w Polsce, z siedzibą w Warszawie (ul. Chmielna 20, 00-020 Warszawa, tel./fax +22/ 828-04-94). Fundatorami, na prośbę Służby Krajowej AA, została psycholog – mgr Maria Matuszewska z Poznania oraz lekarz – dr n. med. Bohdan T. Woronowicz z Warszawy.

Proponowany przez Wspólnotę AA program zdrowienia wyłożony jest w Dwunastu Krokach. Zachowaniu jedności Wspólnoty służy Dwanaście Tradycji. Podstawowe informacje na temat Wspólnoty zawiera Preambuła.

Znajomość Programu Dwunastu Kroków, związanej z nim literatury, a szczególnie osobisty udział w spotkaniach grup AA, pozwalają stwierdzić, że ten program dostępny jest praktycznie dla każdego alkoholika (bez względu na jego wiek, wykształcenie status społeczny czy wyznawaną religię). Program ułatwia uzyskanie wglądu w istotę uzależnienia oraz w samego siebie, umożliwia analizę swoich kontaktów interpersonalnych, wspiera w poznawaniu i wzbogacaniu potencjalnych możliwości własnego rozwoju oraz daje wskazówki, w jaki sposób można osiągnąć trzeźwość. Trzeźwość rozumiana jest w AA znacznie szerzej niż sama abstynencja, ponieważ obejmuje ona również zmieniony sposób myślenia, zachowania, odczuwania siebie i innych oraz dojrzałe,a więc „trzeźwe” funkcjonowanie w życiu. Cele sformułowane w „Dwunastu Krokach” realizowane są przez poszczególnych członków grup w sposób indywidualny i często odmienny, a „Kroki” proponują jedynie kolejność przeprowadzania analizy własnych doświadczeń i dokonywania zmian.

Oprac: dr n. med. Bohdan T. Woronowicz 

 

PREAMBUŁA AA

“Anonimowi Alkoholicy są Wspólnotą mężczyzn i kobiet, którzy dzielą się nawzajem doświadczeniem, siłą i nadzieją, aby rozwiązać swój wspólny problem i pomagać innym w wyzdrowieniu z alkoholizmu.

Jedynym warunkiem uczestnictwa we Wspólnocie jest chęć zaprzestania picia. Nie ma w AA żadnych składek ani opłat, jesteśmy samowystarczalni poprzez własne dobrowolne datki.

Wspólnota AA nie jest związana z żadną sektą, wyznaniem, działalnością polityczną, organizacją lub instytucją, nie angażuje się w żadne publiczne polemiki, nie popiera ani nie zwalcza żadnych poglądów. Naszym podstawowym celem jest trwać w trzeźwości i pomagać innym alkoholikom w jej osiągnięciu.”

(źródło: Wielka Księga AA)

AA posiada szereg struktur, służących jedynie temu, by jak najskuteczniej realizować swój podstawowy cel: pomoc tym wszystkim, którzy cierpią z powodu własnego alkoholizmu. Ich działanie opiera się o 12 Kroków i 12 Tradycji AA – wynik doświadczenia zdobywanego podczas pierwszych lat istnienia Wspólnoty.

Wspólnota AA zajmuje się wyłącznie osobistym zdrowieniem osób, które zwróciły się do niej o pomoc w związku z ich uzależnieniem od alkoholu. AA nie bierze udziału w badaniach naukowych nt. alkoholizmu, nie udziela pomocy w służbie medycznej ani psychiatrycznej. Nie uczestniczy w żadnej formie propagandy antyalkoholowej. Poszczególni członkowie AA mogą działać na powyższych polach prywatnie, jednak nie mogą tego robić jako członkowie AA.